İş Hukukunda İş Kazası

1. İş Kazası Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre iş kazası; sigortalının işyerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen ve bedensel ya da ruhsal zarara uğramasına neden olan olaydır.

İş kazası sayılan haller:

İşyerinde meydana gelen kazalar

İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle oluşan kazalar

Görevli olarak başka bir yere gönderilme sırasında yaşanan kazalar

İşveren tarafından sağlanan servis aracında meydana gelen kazalar

Emziren kadın işçinin süt izni sırasında yaşadığı kazalar

Önemli olan, olay ile yapılan iş arasında uygun illiyet bağının bulunmasıdır.

2. İşverenin Sorumluluğu

İş Kanunu ve 5510 sayılı Kanun kapsamında işverenin temel yükümlülüğü, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini eksiksiz almaktır.

İşveren:

Risk değerlendirmesi yapmak,

Gerekli ekipman ve koruyucu malzemeyi sağlamak,

Çalışanı bilgilendirmek ve eğitmek,

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek zorundadır.

Eğer iş kazası, işverenin gerekli önlemleri almaması nedeniyle meydana gelmişse; maddi ve manevi tazminat sorumluluğu doğar.

Ayrıca ağır ihmal veya kusur durumunda ceza sorumluluğu da gündeme gelebilir.

3. İş Kazasında Bildirim Süresi

İşveren, kazayı öğrendiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmek zorundadır.

Bildirim yapılmaması halinde:

İdari para cezası uygulanır.

SGK tarafından yapılan ödemeler işverene rücu edilebilir.

4. İşçinin Hakları Nelerdir?

İş kazası geçiren işçinin sahip olduğu haklar şunlardır:

SGK Hakları

Geçici iş göremezlik ödeneği

Sürekli iş göremezlik geliri

Ölüm halinde hak sahiplerine gelir bağlanması

Tazminat Hakları

Maddi tazminat (kazanç kaybı, tedavi giderleri vb.)

Manevi tazminat

Eğer kazada işverenin kusuru varsa, işçi ayrıca işverene karşı tazminat davası açabilir.

5. Zamanaşımı Süresi

İş kazasından doğan tazminat davalarında genel olarak zamanaşımı süresi 10 yıldır. Ancak olayın niteliğine göre farklı süreler uygulanabilir.

6. Yargı Süreci Nasıl İşler?

İş kazasına ilişkin davalar, İş Mahkemelerinde görülür. Süreç genellikle şu şekilde ilerler:

Arabuluculuk başvurusu (zorunlu)

İş Mahkemesinde dava

Bilirkişi incelemesi (kusur oranı tespiti)

Tazminat hesaplaması

Mahkeme, tarafların kusur oranına göre karar verir.

Sonuç

İş kazaları, yalnızca fiziksel zarar değil; aynı zamanda ciddi hukuki ve ekonomik sonuçlar doğuran olaylardır. İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini eksiksiz yerine getirmesi; çalışanların ise haklarını bilmesi büyük önem taşır.

Doğru ve zamanında hukuki destek almak, hem hak kaybını önler hem de sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar.