Tapu İptal ve Tescil Davaları

Tapu iptal ve tescil davası, tapu sicilinde hukuka aykırı, yolsuz veya gerçeğe aykırı şekilde yapılmış bir kaydın iptal edilerek gerçek hak sahibinin adına tescil edilmesini amaçlayan ayni nitelikte bir davadır. Bu dava, taşınmaz mülkiyetine ilişkin en önemli ve en sık başvurulan dava türlerinden biridir.

Hukuki Dayanak

Tapu iptal ve tescil davalarının temel dayanağı:

Türk Medeni Kanunu m.1025 hükmüdür.

Bu maddeye göre, tapu sicilindeki yolsuz tescilden zarar gören kişi, kaydın düzeltilmesini mahkemeden talep edebilir.

Hangi Hallerde Açılır?

Tapu iptal ve tescil davaları genellikle şu durumlarda gündeme gelir:

Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma)

Sahte vekaletname ile yapılan satışlar

Ehliyetsizlik (akıl hastalığı vb.) nedeniyle yapılan devirler

Hile, hata veya tehdit sonucu yapılan işlemler

Kadastro hataları

İnançlı işlemler

Her somut olayın hukuki sebebi farklıdır ve dava dilekçesi buna göre hazırlanmalıdır.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali

Uygulamada en sık karşılaşılan dava türü muris muvazaasına dayalı tapu iptal davalarıdır. Murisin mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünüşte satış işlemleri gerçekte bağış niteliğindeyse, mirasçılar tapu iptal ve tescil davası açabilir.

Bu tür davalarda Yargıtay içtihatları büyük önem taşır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Tapu iptal ve tescil davalarında:

Görevli mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi

Yetkili mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Bu davalar taşınmazın aynına ilişkin olduğu için kesin yetki söz konusudur.

İspat Yükü ve Deliller

Davacı, tapu kaydının yolsuz olduğunu ispat etmekle yükümlüdür. Kullanılabilecek deliller:

Tanık beyanları

Tapu kayıtları

Banka dekontları

Sağlık raporları

Bilirkişi incelemesi

Muris muvazaası davalarında özellikle tarafların ekonomik durumları, satış bedelinin ödenip ödenmediği ve taraf ilişkileri detaylı şekilde incelenir.

Zamanaşımı

Tapu iptal ve tescil davaları ayni hakka dayandığı için kural olarak zamanaşımına tabi değildir. Ancak davanın dayandığı hukuki sebebe göre hak düşürücü süre veya zamanaşımı gündeme gelebilir.

Davanın Sonucu

Mahkeme, tapu kaydının hukuka aykırı olduğuna karar verirse:

Mevcut tapu kaydı iptal edilir,

Taşınmaz gerçek hak sahibi adına tescil edilir.

Karar kesinleştikten sonra tapu müdürlüğünde işlem yapılır.

Sonuç

Tapu iptal ve tescil davaları, taşınmaz mülkiyetine doğrudan etki eden ve teknik bilgi gerektiren davalardır. Dava sebebinin doğru belirlenmesi, delillerin titizlikle toplanması ve sürecin profesyonel şekilde yürütülmesi büyük önem taşır.

Yanlış hukuki nitelendirme, hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle dava açmadan önce hukuki değerlendirme yapılması önerilir.